Oktober 2015

Oktober 2015



Opgerolde sidderaal produceert krachtige stroom
Australië zet drones in tegen haaienaanvallen
'Voedselketen in oceanen staat op instorten
Duikers vinden lichaamsresten in Chinees schip
Nederlands meer beschermd door elektrische bacteri
Japanse restaurants lokken toerist met walvis

Opgerolde sidderaal produceert krachtige stroom

30-10-2015

Wanneer een sidderaal zichzelf oprolt, kan hij een stroomstoot produceren die twee keer zo krachtig is als een normale stroomstoot.

De sidderaal is een bijzonder beestje. Deze vis heeft een orgaan van Sachs in de spieren van zijn staart, waarmee het dier een elektrisch veld opwekt van 0,5 tot 2 Volt. Wanneer de sidderaal een kleine verandering in dit veld merkt – bijvoorbeeld om dat hij belaagt wordt – reageert hij met een stroomstoot tot 600 volt. De elektrische organen in de sidderaal maken zo’n tweederde van het totale lichaamsgewicht uit. Fascinerend.

Nu blijkt dat de positie van een sidderaal invloed heeft op de kracht van een stroomstoot. Onderzoeker Kenneth Catania van de Vanderbilt universiteit meldt in het wetenschappelijke vakblad Current Biology dat een sidderaal een twee keer zo sterke stroomstoot produceert wanneer hij zichzelf oprolt. Dan wordt een prooi namelijk gesandwicht tussen de twee polen van de elektrische organen van het dier.

“Ik ben echt verbaasd door dit dier”, zegt Catania. “Lange tijd worden deze dieren gezien als niet-ontwikkelde, primitieve dieren, die prooien taseren.” Onterecht, zo blijkt nu. “Ze kunnen hun elektrische veld manipuleren om een krachtige stroomstoot te produceren. Dat is verassend!”

Catania rustte een dode vis uit met elektroden om de kracht van de stroomstoot te meten. Hij bevestigde tevens een draad om de vis te bewegen tijdens zijn de aanval van de sidderaal, waardoor er een worsteling werd gesimuleerd. In de onderstaande video is te zien hoe een sidderaal zich oprolt om de vis aan te vallen.

Onderzoeker Catania hoopt erachter te komen hoe een sidderaal zijn eigen stroomstoot overleeft, zelfs wanneer hij zijn eigen hoofd tussen de twee polen van de elektrische organen houdt. Ook wil hij meer onderzoek gaan doen naar wat sidderalen eten in hun natuurlijke habitat: het Amazonegebied.
Bron : Scientias

AustraliŽ zet drones in tegen haaienaanvallen

30-10-2015

Australië gaat langs de kust van Nieuw-Zuid-Wales drones inzetten om haaienaanvallen te voorkomen. Dat heeft de lokale overheid bekendgemaakt, schrijft The Sydney Morning Herald. De drones hebben apparatuur aan boord om de haaien realtime te kunnen volgen.

Ze vliegen vanaf december, als het strandseizoen begint, boven de stranden van Sydney en andere populaire badplaatsen. Ook komen op vijf stranden sonardetectiesystemen en wordt een app gemaakt die mensen waarschuwt als er een haai in de buurt is. Het project kost in totaal 16 miljoen Australische dollar (bijna 10,5 miljoen euro). In de deelstaat Nieuw-Zuid-Wales zijn afgelopen jaar dertien mensen aangevallen door een haai. Een daarvan was een dodelijk aanval.

'Voedselketen in oceanen staat op instorten

14-10-2015

De voedselketen in de wereldzeeën staat op instorten door de opwarming van de aarde, zo blijkt uit een grootschalige analyse die biologen uitvoerden.

Grote vissoorten zullen in de toekomst steeds meer energie nodig hebben om zich voort te bewegen in het steeds warmer wordende zeewater. Tegelijkertijd zal er voor deze vissen steeds minder voedsel beschikbaar zijn in de vorm van plankton en kleine vissen, omdat deze soorten zich niet kunnen aanpassen aan de warmte.
Dat melden onderzoekers van de Universiteit van Adelaide in het wetenschappelijk tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences.

Plankton
De wetenschappers analyseerden 632 eerdere onderzoeken naar oceaanwater, koraalriffen, plankton en zeedieren. Uit hun analyse blijkt dat vrijwel alle soorten het steeds moeilijker zullen krijgen om te overleven door de stijgende temperatuur van het water. Alleen de kleinste micro-organismen zullen profiteren van de opwarming van de oceanen. Maar vrijwel alle vissen en grotere soorten plankton (zoals kreeftachtigen, kwallen en watervlooien) zullen in aantal afnemen. Vooral voor carnivore vissen zal de zoektocht naar voedsel moeilijker worden.

Mensen
Volgens hoofdonderzoeker Ivan Nagelkerken staat de voedselketen in de oceanen dan ook op instorten, zeker omdat vissen door de opwarming van het water juist meer voedsel nodig hebben.

"Door de snellere stofwisseling van vissen in het warme water en de grotere behoefte aan voedsel die ze daardoor zullen ontwikkelen, zal er een tekort ontstaan aan voedsel voor carnivoren", verklaart hij op de nieuwssite van de Universiteit van Adelaide. "De voedselketen zal daardoor van boven naar beneden instorten, er zullen steeds minder soorten overblijven."

Die ontwikkeling kan in sommige gevallen ook leiden tot een tekort aan voedsel voor mensen, zo waarschuwt Nagelkerken. "Vooral in populaties aan de kust, die afhankelijk zijn van de oceaan voor voedsel en handel."
Door: NU.nl/Dennis Rijnvis

Duikers vinden lichaamsresten in Chinees schip

14-10-2015

In het wrak van een Chinees oorlogsschip dat in 1894 zonk na een zeeslag met de Japanse marine, zijn door duikers lichaamsresten aangetroffen.
Dat meldt The Times of India maandag.

Het ongeveer vijftig meter lange oorlogsschip met de naam Zhiyuan, ligt bij de noordoostkust van China op de bodem van de zee. Het schip was één van de vier oorlogsschepen van de Qing Dynastie (1616-1911) die in 1894 werden verslagen door de Japanse marine.

Toen het schip zonk, moeten er 252 militairen aan boord zijn geweest. Slechts zeven van hen overleefden de schipbreuk. De Chinese oorlogsschepen waren beter gebouwd dan de Japanse en ze waren groter en beter bewapend. De Japanse schepen waren echter sneller.

Het hoofd van het onderzoeksteam stelt dat onderzocht moet worden of het schip, dat intact lijkt te zijn, ooit geheel uit het water kan worden gehaald.

Nederlands meer beschermd door elektrische bacteri

14-10-2015

Wetenschappers hebben ontdekt dat elektrische bacteriën onder meer de Nederlandse kustgebieden beschermen tegen een giframp.

Het diepere water van kustgebieden kan onder de juiste omstandigheden in de zomer veranderen in een giftig milieu. Bij de bodem verdwijnt zuurstof uit het water en stapelt sulfidegas zich op in het sediment. Uit nader onderzoek blijkt dit vooral rampzalig te zijn als sulfide ontsnapt uit de zeebodem en opgewerveld wordt in het bovenliggende water. Slechts op een paar plekken zijn deze uitbarstingen waargenomen, waarbij kreeften er vandoor gingen en het strand op vluchtten om te ontkomen aan het gas. Professor Filip Meysman, hoofd van het onderzoeksteam: “Tot nu toe begrepen wij niet waarom er zo weinig sulfide ontsnapt. Het is goed om te weten dat het niet veel gebeurt, maar het is nog beter om te weten waarom niet.”

Barrière
Onderzoekers van de Universiteit Utrecht, de Vrije Universiteit Brussel en van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee ontdekten dat elektriciteit-producerende bacteriën een barrière opwerpen, zodat sulfide niet ontsnapt uit het sediment. Dankzij deze ontdekking kunnen kustecosystemen in de toekomst beter worden beschermd tegen de gevolgen van klimaatverandering.
“Sulfide wordt in grote hoeveelheden aangemaakt in de zeebodem, maar kan niet ontsnappen, waardoor een giframp voorkomen wordt”

Grevelingenmeer
Dankzij onderzoek in het Grevelingenmeer, een zout meer dat in verbinding staat met de Noordzee, weten we dat het diepere water elke zomer zuurstofloos wordt. “In 2012 zijn wij elke maand uitgevaren met ons onderzoekschip en hebben wij een zeer gedetailleerde studie uitgevoerd van de chemie en microbiologie in de sedimenten van het Grevelingenmeer. Het was een echte verrassing dat wij ontdekten dat in de lente de zeebodem werd gekoloniseerd door lange, draadvormige bacteriën die elektriciteit produceren en geleiden. Deze zogenaamde kabelbacteriën zijn recent ontdekt en zijn in staat om een electrische stroom te geleiden over een afstand van centimeters,” aldus Dorina Seitaj, promovendus en eerste auteur. Door een bepaalde manier van ademhalen zorgen kabelbacteriën ervoor dat een grote hoeveelheid ijzer terechtkomt in de zeebodem. Dit ijzer bedekt, als een oranje laag, het oppervlak van het sediment. Fatimah Sulu-Gambari, medewerkster binnen het project, legt uit: “IJzer heeft een zeer sterke bindingcapaciteit voor sulfide. De ijzerlaag die door de kabelbacteriën is aangemaakt, verzegelt als het ware het sediment, zodat de sulfide niet naar het bovenliggende water kan. Sulfide wordt dus in grote hoeveelheden aangemaakt in de zeebodem, maar kan niet ontsnappen, waardoor een toxische ramp voorkomen wordt.”

Uit het onderzoek van de laatste vijf jaar blijkt dat de bacteriën elk voorjaar terugkeren in het ecosysteem. Voor de plaatselijke oesterkwekers in het Grevelingenmeer is dit goed nieuws. De ééncelligen verkleinen de kans dat sulfide in het water terechtkomt en zo de oesterbedden vernietigen. Verder komt uit het onderzoek naar voren dat kabelbacteriën in kustsystemen, overal ter wereld, voorkomen. Dit is zeer belangrijk, omdat zuurstofloosheid in kustgebieden sterk toeneemt, voornamelijk te danken aan meer afvoer van voedingsstoffen via rivieren en het warmer worden van zeewater door klimaatverandering.
Bron : Scientias

Japanse restaurants lokken toerist met walvis

14-10-2015

Een dertigtal restaurants in de chique wijk Ebisu in de buurt van Tokio willen met een gastronomisch festival toeristen ertoe overhalen eens een keertje walvisvlees te komen proeven.
Door de koersval van de yen en de naderende Olympische Spelen van 2020 is Japan een populaire toeristenbestemming geworden. Vorig jaar ontving Japan een recordaantal van 13.4 miljoen toeristen, 3 miljoen meer dan het jaar voordien.

,,Met al die buitenlandse bezoekers die we in Japan verwachten, willen we laten zien hoe wij denken over de consumptie van dit zeezoogdier", verklaarde festivalorganisator Takashi Furui.

Hongersnood
Al eeuwenlang maken de Japanners jacht op walvissen. Pas na de Tweede Wereldoorlog, toen het land met hongersnood kampte, ging de walvisindustrie op volle toeren draaien. Nog altijd omzeilt Japan het internationale verbod op de walvisvangst door gebruik te maken van de uitzondering die toelaat stalen te nemen voor wetenschappelijk onderzoek.

Tokio heeft er echter nooit een geheim van gemaakt dat het vlees van de dieren vaak op een restaurantbord belandt. De afgelopen jaren is de consumptie van walvisvlees echter fors afgenomen.

Japan is van mening dat de populatie walvissen, in het bijzonder die van de dwergvinvis, groot genoeg is om een duurzame vangst toe te staan. Dat wordt tegengesproken door dierenrechtenorganisaties en landen die zich tegen de walvisjacht verzetten. Vorig jaar verbood het Internationaal Gerechtshof nog de jacht op walvissen.
Bron : AD

Oceaangebied zo groot als Frankrijk beschermd

30-09-2015

Nieuw-Zeeland heeft plannen om een beschermd natuurreservaat te maken van een oceaangebied dat twee keer zo groot is als het het eigen landoppervlak. De regio rond de Kermadeceilanden in de Stille Oceaan is volgens de regering van het land ,,een van de meest ongerepte en unieke gebieden ter wereld''. Visserij, mijnbouw en andere schadelijke activiteiten worden er door nieuwe wetgeving strikt verboden.

Het gebied is met een oppervlakte van 620.000 vierkante kilometer bijna even groot als Frankrijk. Er leven duizenden diersoorten, van walvissen en dolfijnen tot bedreigde zeeschildpadden, vogels en vissen. Ook in geologisch opzicht is het toekomstige reservaat zeer bijzonder. Het herbergt de langste rij onderwatervulkanen ter wereld en een trog die met een diepte van 10 kilometer alleen de Marianentrog voor zich moet dulden.

Premier John Key maakte het plan dinsdag bekend bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. ,,Wij Nieuw-Zeelanders hechten waarde aan onze kusten en oceanen, die een belangrijk deel uitmaken van onze cultuur, economie en leefomgeving'', zei hij.

Tonijnvissers
De plannen leveren Keys regering applaus op van het Wereld Natuur Fonds. De visserij is bepaald niet blij. Een groot bedrijf dat tonijn vangt, klaagde op de publieke radio dat de sector toekomstige groei hierdoor wel kan vergeten. De tonijnvissers stellen dat de regering zich slecht heeft geïnformeerd. Het gebied zou al meer dan voldoende beschermd zijn met de huidige afspraak om alleen aan de oppervlakte te vissen en de bodem ongemoeid te laten.